Aanleiding

In Juli 2013 stuurde Staatssecretaris Dijksma de beleidsbrief ‘duurzame voedselproductie’ aan de 2e kamer. Naast voedselvertrouwen, verduurzaming van de voedselproductie en voedselzekerheid is het terugdringen van voedselverspilling benoemd als prioritair thema.

Al in 2009 is door de overheid een doelstelling neergelegd om in 2015 de voedselverspilling in Nederland met 20% te hebben teruggedrongen. Het algemene beeld is dat er over de jaren 2009 tot en met 2013 niet veel veranderd is in de hoeveelheid voedsel dat per hoofd van de bevolking verspild wordt. Na een lichte stijging in 2011 is de verspilling sindsdien gedaald tot het niveau van 2009. Inmiddels staat dit beleidsthema ook hoog op de agenda van de EU en ligt er een Europese doelstelling om in 2025 voedselverspilling met 30% te hebben gereduceerd t.o.v. 2017.

Volgens de FAO gaat wereldwijd 30% van de voedselproductie verloren; 1,3 miljard ton. In Europa jaarlijks 89 miljoen ton. In Nederland jaarlijks tussen 89 en 210 kg/capita.

Wat weten we al

Metingen in diverse ziekenhuizen laten zien dat de verspilling in de sector hoog is en het besparingspotentieel aanzienlijk. In traditionele situaties waar ontkoppeld wordt gekookt op prognose lijkt de bandbreedte bij warme maaltijden zich te bewegen tussen 35 en 55% van het totaal aantal kilo’s bij nulmetingen.

Doorbraakproject

Door het Ministerie van Economische Zaken werd dit thema binnen de zorg benoemd als ‘doorbraakproject’, bestaande uit twee deeltrajecten:
- de 8 UMC’s (Cure, gefaciliteerd door UMC Utrecht met ondersteuning van de Wageningen Universiteit Food & Biobased Research en ConsumerView);

- een traject voor ca. 15 zorginstellingen (Care & Cure) in de regio Rijnmond en Goerree-Overflakkee (gefaciliteerd door DCMR met ondersteuning van Stichting Diverzio). Beide trajecten hebben onderling learnings afgestemd. Het UMC Utrecht was penvoerder voor het geheel.

Het traject bestond op hoofdlijnen uit:
  - methodiek voor en ondersteuning bij een gevalideerde nulmeting in elk deelnemend centrum
  - evaluatie bijeenkomsten; resultaten delen en oplossingen bedenken voor korte en lange termijn methodiek voor en ondersteuning bij een gevalideerde effectmeting in elk deelnemend centrum vertaling van de learnings naar bruikbare tools

Ter afsluiting is de campagne 'samen de spil' gelanceerd om met behulp van deze learnings, tools en best practices de gehele care en cure sector aan te zetten om voedselverspilling in de sector terug te dringen.

Het 'doorbraakproject' werd in de periode van april 2014 t/m april 2015 uitgevoerd.

Een fors potentieel

De consumptie van maaltijden binnen de zorgsector in Nederland is groot. Van algemene ziekenhuizen tot ouderenzorg waren er in 2009 zo’n 1.117 instellingen met een totaal van 289.650 plaatsen voor patiënten (CBS, 2009).


Deze patiënten eten gezamenlijk per dag 350.000 consumpties. Per dag komen daar nog 600.000 consumpties voor het personeel bij en 100.000 voor de bezoekers. Dat is een totaal van meer dan een miljoen consumpties in de zorg per dag (CBS, 2010).

Voedselverspilling in ziekenhuizen

Uit onderzoek van Wageningen UR Food & Biobased Research in opdracht van het Ministerie van EZ, komt naar voren dat alleen al de verspilling van warme maaltijden in de Nederlandse Ziekenhuizen tussen de 40 en 60% in waarde van voeding/maaltijden ligt.

Algemene ziekenhuizen in Nederland gaven in 2010 voor €174.000.000 uit aan deze voeding/maaltijden. Dit betekent dat de derving in waarde lag tussen €69.600.000 en €104.400.000 per jaar. Een enorm bedrag voor alleen al de Algemene Ziekenhuizen binnen Nederland.

Hoeveel kan er bespaard worden

Ervaring binnen algemene ziekenhuizen leert dat er uitersten zijn gezien van een besparing van 40 naar 5%. In een eerste jaar is een reductie van 20 tot 30% realistisch.

Gebaseerd op eerder onderzoek is becijferd dat ziekenhuizen jaarlijks in totaal 6 tot 10 miljoen euro kunnen besparen, 50.000 tot 150.000 per instelling.​

Er is sprake van voedselverspilling, als voedsel dat voor menselijke consumptie bedoeld is, hier niet voor wordt gebruikt, waarbij voor de kwantificering van verspilling in kilogrammen rekening wordt gehouden met de mate van hoogwaardige verwaarding volgens de ladder van Moerman. Voedsel dat niet bestemd was voor menselijke consumptie valt niet binnen de definitie en wordt derhalve niet meegenomen in de kwantificering van verspilling. (Bron: Monitor Voedselverspilling 2013)

Download
Contact